Họa sĩ Đào Hải Phong độc hành tìm thực tại mới
Họa sĩ Đào Hải Phong là một trong những gương mặt giàu dấu ấn của mỹ thuật Việt Nam đương đại. Trong tranh ông, phong cảnh không chỉ là hình ảnh của làng quê, mái nhà, mặt hồ hay vệt sáng hoàng hôn, mà còn là miền ký ức sâu lắng, nơi thực tại được chưng cất thành cảm xúc. Với lối đi riêng, Đào Hải Phong đã tạo nên một thế giới hội họa vừa quen vừa lạ, vừa tả thực lại vừa mơ mộng.
Tiểu sử họa sĩ Đào Hải Phong
Họa sĩ Đào Hải Phong sinh năm 1965 tại Hà Nội. Nền tảng gia đình giàu hơi thở nghệ thuật có thể xem là một trong những yếu tố sớm nuôi dưỡng cảm quan hình ảnh, không gian và màu sắc trong con đường sáng tác sau này của ông. Cha ông là Đào Đức, một nghệ sĩ điện ảnh từng đoạt giải thưởng quốc tế và là giám đốc nghệ thuật của bộ phim truyện đầu tiên của Việt Nam “Chung một dòng sông” năm 1959.
Năm 1987, Đào Hải Phong tốt nghiệp trường Cao đẳng Biên kịch và Quay phim, đồng thời theo học khoa thiết kế đồ họa cho phim. Đến năm 1992, ông bắt đầu làm thiết kế cho Xưởng phim Việt Nam, nhanh chóng trở thành người thiết kế chính, rồi bước vào hội họa như một họa sĩ độc lập. Ông cũng là thành viên của Hội Mỹ thuật Việt Nam.
Từ thập niên 1990, Đào Hải Phong đã tham gia nhiều triển lãm trong và ngoài nước. Một số dấu mốc có thể kể đến như triển lãm “Ký ức Hà Nội” do Hội Mỹ thuật Việt Nam tổ chức năm 1993, triển lãm “Mỹ thuật Việt Nam” tại Roy Miles Gallery ở London năm 1994, triển lãm “Một thoáng Hà Nội” tại TP. Hồ Chí Minh năm 1997, và “Pure and Piercing Colour” tại Thụy Sĩ năm 1999.
Tranh của ông được ghi nhận bởi vẻ trầm mặc, mơ màng, giàu chiều sâu ký ức và thường xoay quanh những phong cảnh mang cảm giác bình yên, khó xác định rõ ràng về không gian hay thời gian.

Chân dung họa sĩ Đào Hải Phong (Nguồn: Dantri.com.vn)
Hành trình đơn độc tìm tòi thực tại mới của họa sĩ Đào Hải Phong
Sự ra đời của nghệ thuật nhiếp ảnh đã khiến cho nghệ thuật thế giới được tái sinh và biến chuyển thành một nguồn năng lượng mới. Việc mô phỏng thực tại giờ đây không còn là thứ chính yếu khiến họa sĩ kiếm tìm và chính điều đó đã chuyển hóa thành các trường phái khác nhau trong nghệ thuật Đương đại. “Thay vì tìm cách sao chép những gì mắt nhìn thấy, tôi muốn dùng màu một cách linh hoạt hơn để diễn tả sinh động về bản thân mình” – Trích lời Van Gogh.
Và dường như đó là thứ mà Đào Hải Phong đã “dung nạp” được từ những bậc thầy hội họa, để rồi chính mình đi kiếm tìm một thực tại mới, vượt xa sự trông thấy/nghe/nhìn của con người. Nếu như các họa sĩ Ấn tượng cảm mến sự hài hòa và hòa sắc tự nhiên thì những họa sĩ theo đuổi trường phái Biểu hiện (Expressionism) như Đào Hải Phong lại muốn lao mình vào “cảnh quan” bên trong tâm hồn; để không nhìn thấy sự vật bằng mắt như nó vốn có mà cảm nhận bằng thị giác của trái tim
Đào Hải Phong từng nói không họa sĩ nào dám khước từ bậc thầy của họ là tự nhiên; thế nhưng, có để chính cái ta trông thấy làm “chết” đi sự tưởng tượng của mình không lại là chuyện khác. Đối với Đào Hải Phong, “tự nhiên” chỉ là một bước đệm, một cái gợi để phụ giúp anh trong việc tạo ra thực tại mới của chính mình.
Chọn đề tài phong cảnh nhưng trong góc nhìn của anh, từng cái cây, ụ rơm, chiếc lá, bầu trời đều đặc biệt với lối chơi màu đầy ấn tượng. Những cặp màu tương phản, đầy xung đột luôn được sử dụng trong các tác phẩm. Sự vật chỉ là cái cớ để thỏa mãn cho cơn “khát màu” của người nghệ sĩ đầy tài năng này, thế nhưng tất cả cũng chỉ để ve vuốt thị giác và sự mãn nhãn của những người yêu mến nghệ thuật đang dừng chân trước tâm hồn anh.
“Tôi nghĩ, để biến một cái bình thường thành một cái khác thường, cái phi thường là một thách thức quá khủng khiếp đối với mọi nghệ sĩ. Nhưng Đào Hải Phong đã chọn, đã dấn thân và đã làm nên con đường mang tên chính anh”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều chia sẻ. Thật vậy, Đào Hải Phong đã làm sống lại những không gian cũ kĩ trong thị giác mà ta nhìn thấy, hồi sinh lại một thực tại đầy sáng tạo trong tư duy hình ảnh dường như đã “chết” đối với góc nhìn của người thưởng thức nghệ thuật.
Cái cây thì màu lục, bầu trời thì màu xanh, mặt đất lại nâu…Vì sao lại bó buộc mình trong một góc nhìn rất “con người” như vậy khi thậm chí xem xét ở góc nhìn các giống loài khác (chẳng hạn như loài ong), lại hoàn toàn thay đổi?
Đào Hải Phong quả là họa sĩ may mắn khi thoát khỏi gọng kìm kẹp của thực tế để nhìn tất cả màu sắc trên thế giới này bằng chính đôi mắt của riêng mình.
Tìm hiểu một số tác phẩm của Đào Hải Phong
Hoàng hôn vàng
“Hoàng hôn vàng” là một tác phẩm sơn dầu của họa sĩ Đào Hải Phong, kích thước 95 x 100 cm. Tên tranh gợi mở một khoảnh khắc quen thuộc trong ngày khi không gian chuyển sang trạng thái tĩnh tại.
Sắc vàng của hoàng hôn bao phủ trong tranh, có thể được cảm nhận như một lớp ánh sáng vừa ấm áp vừa xa xăm, khiến phong cảnh trở nên mơ hồ như đã từng xuất hiện trong trí nhớ.
“Hoàng hôn vàng” vì vậy phù hợp với những không gian cần cảm giác ấm, sâu và có điểm nhấn nghệ thuật rõ ràng. Bức tranh không gây ồn ào bằng chi tiết phức tạp, mà hấp dẫn bởi trường màu sắc. Với người yêu tranh phong cảnh Việt Nam đương đại, đây là một tác phẩm đáng chú ý để cảm nhận cách Đào Hải Phong chuyển hóa thực tại thành một miền tâm tưởng.

Ánh hoàng hôn yên bình, lắng đọng trong tác phẩm "Hoàng hôn vàng" của họa sĩ Đào Hải Phong
Đêm thu
“Đêm thu” là tác phẩm tranh sơn dầu, kích thước 95 x 100 cm. Tác phẩm đã mở ra một không gian giàu chất thơ. Đêm gợi sự tĩnh lặng, thu gợi độ chín của thời gian, của ánh sáng dịu và cảm giác se lạnh. Trong thế giới tranh Đào Hải Phong, những yếu tố ấy thường không được mô tả theo cách trực diện, mà được nén lại trong màu sắc, bố cục và nhịp điệu của các mảng hình.
Trong “Đêm thu”, điểm đáng chú ý là cách họa sĩ Đào Hải Phong sử dụng những gam màu đối lập để tạo nên chiều sâu cảm xúc cho không gian đêm. Nếu các sắc tối (tím, xanh lam, đỏ thẫm…) gợi cảm giác trầm mặc, lặng yên và có phần huyền ảo, thì những mảng màu sáng (vàng , xanh lá,..) lại đóng vai trò như điểm tựa thị giác, khiến cảnh vật trong tranh trở nên độc đáo: có cô tịch nhưng không lạnh lẽo, có tĩnh mịch nhưng vẫn ẩn chứa ánh sáng. Chính sự cân bằng giữa đối lập và hài hòa ấy làm nên vẻ đẹp trầm sâu, mơ màng trong tác phẩm.

Cảm nhận vẻ đẹp mơ màng qua cách sử dụng các mảng màu đối lập trong tác phẩm "Đêm thu" của Nguyễn Hải Phong
Bình yên xanh
“Bình yên xanh” là tranh sơn dầu của họa sĩ Đào Hải Phong, kích thước 80 x 133 cm. Màu xanh trong tranh Đào Hải Phong thường không chỉ là màu của cây, trời hay mặt nước. Bằng nét vẽ tài hoa, cách phối hợp màu sắc tinh xảo, màu xanh hiện lên trong tác phẩm còn là màu của độ lắng, của khoảng cách, của ký ức đã được làm dịu đi qua thời gian.
Nếu “Hoàng hôn vàng” thiên về sắc ấm và độ ngân của ánh sáng cuối ngày, “Bình yên xanh” lại gợi một nhịp thở chậm hơn, sâu hơn với sắc xanh chủ đạo. Đây là lựa chọn đáng cân nhắc cho những người yêu tranh sơn dầu phong cảnh, muốn đưa vào không gian sống một cảm giác an yên nhưng vẫn giàu chiều sâu nghệ thuật.

Tác phẩm "Bình yên xanh" đang được bày bán tại Green Palm Gallery
Người yêu tranh có thể tìm hiểu thêm các tác phẩm của họa sĩ Đào Hải Phong tại Green Palm Gallery, nơi hiện giới thiệu nhiều sáng tác sơn dầu của ông cùng thông tin chất liệu, kích thước và tình trạng tác phẩm.
|
GREEN PALM GALLERY – Phòng tranh Cọ Xanh Phòng tranh tại Hà Nội: 39 Hàng Gai, Hà Nội, Việt Nam
Phòng tranh tại TP Hồ Chí Minh: 49 Mạc Thị Bưởi, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
|

