Đinh Công Đạt - Điêu khắc của người “rồ”
Đinh Công Đạt là một trong những gương mặt đáng chú ý của điêu khắc Việt Nam đương đại. Ở ông, cái “rồ” không phải sự lập dị, cố tình, mà là một cách nhìn đời sống khác đi dưới lăng kính của riêng Đinh Công Đạt. Từ những khuôn mặt âm bản, con châu chấu, con kiến đến hình ảnh cậu bé đi học, tác phẩm của Đinh Công Đạt khiến người xem nhận ra vẻ đẹp nghệ thuật có thể bắt đầu từ chính những điều gần gũi nhất.
Tiểu sử Đinh Công Đạt
Đinh Công Đạt sinh năm 1966 tại Hà Nội, Việt Nam. Anh là thành viên Hội Mỹ thuật Việt Nam, Hội Văn học và Nghệ thuật Hà Nội, đồng thời là thành viên của “Nhóm 5 người” – một nhóm nghệ sĩ có dấu ấn trong đời sống mỹ thuật Việt Nam đương đại.
Trong hành trình nghệ thuật của mình, Đinh Công Đạt không chỉ được biết đến như một nhà điêu khắc, mà còn là nghệ sĩ có khả năng mở rộng thực hành sáng tạo sang thiết kế nội thất, tổ chức dự án nghệ thuật và các chương trình trưng bày nghệ thuật quốc tế. Anh là một trong những nghệ sĩ nổi lên trong thế hệ điêu khắc cuối thập niên 90, gắn với sự chuyển biến về ngôn ngữ hình khối và không gian hiện đại trong điêu khắc Việt Nam.
Tác phẩm của Đinh Công Đạt từng xuất hiện trong nhiều triển lãm tại Việt Nam và quốc tế, bao gồm Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, London, Dubai, Paris, Tokyo và nhiều địa điểm khác. Một số tác phẩm của ông cũng được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Mỹ thuật Singapore và trong bộ sưu tập của HRH The Duke of York.
Điều làm nên sức hút riêng của Đinh Công Đạt là tinh thần sáng tạo tự do, hóm hỉnh và có phần nghịch ngợm. Ông không bó mình trong những khuôn mẫu trang trọng của điêu khắc truyền thống, mà thường tìm thấy chất liệu nghệ thuật từ đời sống bình thường, giản dị.
Nghệ sĩ điêu khắc Đinh Công Đạt (Nguồn ảnh: ELLE.vn)
Chất “rồ” trong các tác phẩm điêu khắc của Đinh Công Đạt
Đinh Công Đạt bắt đầu con đường nghệ thuật của mình một cách vô cùng tự nhiên. Niềm đam mê với điêu khắc đối với anh như một thứ được Chúa định sẵn, hay mẹ anh nói là do “giời đày”. Sau khi … thi trượt đại học, anh đi làm tại một xí nghiệp làm đá quý, rồi quay lại học tại trường Mỹ Thuật sau khi giải ngũ. Anh từng nói với tôi, đừng hỏi một nghệ sĩ lấy cảm hứng từ đâu, vì đấy là một sự bứt rứt, mà nếu người ta không làm thì sẽ rất khó có thể sống yên ổn được. Chính vì vậy trong suốt 30 năm qua, anh đã miệt mài sáng tác và ghi dấu sự sáng tạo của mình không chỉ ở nền nghệ thuật Việt Nam mà còn trên thị trường quốc tế.
Lấy lý do số đông sẽ dễ tha thứ cho một thằng “rồ” hơn là một người “tỉnh”, Đinh Công Đạt với cái tên Đạt “rồ” đem lại cho người xem một cảm giác “không bình thường” khi chiêm ngưỡng các tác phẩm của anh. Cảm giác này đến từ việc khán giả không thể ngờ những thứ tưởng chừng đã quá quen thuộc, là một lẽ tự nhiên như con kiến, châu chấu, em bé đi học lại có thể mang đến một tác động thị giác tuyệt vời đến vậy. Các tác phẩm của anh mang tính đại chúng rất lớn khi “được phang thẳng từ đời thật, không qua bất kì filter văn học hay triết học nào hết.” Các bức tượng của anh luôn khoác lên mình một hình ảnh gần gũi, dường như không có một ý nghĩa sâu xa ẩn giấu đằng sau.
Và đúng như thế thật.
Anh nói, các tác phẩm của mình đều được anh mang thẳng từ đời thường vào xưởng, không đặt nặng việc phải gồng lên để mang một ý nghĩa ẩn dụ gì làm xoắn não người xem. Chất liệu cũng vô cùng bình dân, không câu nệ việc phải quá “fancy” như giấy, sắt hay nhựa composite. Con kiến là con kiến, nếu nó to hơn thì sẽ như thế nào? Hay nhìn con mình vác cặp sách đi học, anh cho ra mắt ngay bộ tượng Schoolboy để ghi lại khoảnh khắc này.
Một số tác phẩm điêu khắc của Đinh Công Đạt
Những khuôn mặt âm bản
Đây là một trong những tác phẩm đáng chú ý của Đinh Công Đạt được giới thiệu tại Green Palm Gallery. Tác phẩm này cũng được đánh giá là một trong những tác phẩm hàng đầu của anh.
Đinh Công Đạt tạc những khuôn mặt tượng Phật khi dương (lồi) và khi âm (lõm) gợi âm hưởng chạm khắc đình chùa, tượng Phật, đồng thời vẫn mang tinh thần phá cách hiện đại. Chính sự giao thoa này tạo nên sức hấp dẫn riêng: vừa gần với truyền thống tạo hình Việt, vừa mở ra một lối nhìn đương đại, tự do và giàu chất thử nghiệm.
Ở tác phẩm này, chất liệu sơn mài không chỉ đóng vai trò hoàn thiện bề mặt, mà còn góp phần tạo chiều sâu cho hình khối. Fiberglass giúp tác phẩm có được kết cấu phù hợp với ngôn ngữ điêu khắc đương đại, trong khi sơn mài giữ lại liên hệ với mỹ thuật truyền thống Việt Nam. Vì vậy, tác phẩm này có thể được xem là một ví dụ rõ nét cho cách Đinh Công Đạt kết nối giữa tinh thần truyền thống và lối biểu đạt hiện đại.
Tác phẩm điêu khắc Những khuôn mặt âm bản của tác giả Đinh Công Đạt
Châu chấu
Châu chấu là một tác phẩm cho thấy rất rõ khả năng biến điều bình thường thành hình ảnh nghệ thuật của Đinh Công Đạt.
Châu chấu vốn là một hình ảnh gần gũi với đời sống tự nhiên, đặc biệt trong ký ức đồng quê. Nhưng khi bước vào điêu khắc của Đinh Công Đạt, hình ảnh ấy không còn chỉ là một con vật nhỏ bé. Nó được phóng đại, tái cấu trúc và đặt trước mắt người xem như một thực thể có cá tính riêng.
Không chỉ nằm ở hình dáng, chất liệu mà Đinh Công Đạt sử dụng để tạo nên tác phẩm này cũng vừa độc đáo, sáng tạo lại vừa bình dị, gần gũi. Các nguyên liệu như thạch cao, giấy báo, keo và dây thép dưới bàn tay của tác giả biến hóa thủ công tạo nên hình ảnh chú châu chấu đầy màu sắc rực rỡ với hình khối sáng tạo.
Tác phẩm điêu khắc ấn tượng Châu Chấu của tác giả Đinh Công Đạt
Thiền
Bên cạnh sự hóm hỉnh và tinh nghịch, Đinh Công Đạt còn có những tác phẩm mang sắc thái trầm lắng hơn, tiêu biểu là “Thiền I” và “Thiền II”
Ở nhóm tác phẩm “Thiền”, người xem có thể cảm nhận một nhịp điệu khác trong sáng tác của Đinh Công Đạt. Không còn là sự biến chuyển chất liệu, màu sắc của côn trùng hay nét tinh nghịch của các hình tượng trẻ nhỏ, “Thiền” hướng tới trạng thái tĩnh tại hơn. “Tác phẩm cho thấy ảnh hưởng của chủ đề Phật giáo trong sáng tác của Đinh Công Đạt qua việc cô đọng hình khối và hướng tác phẩm về trạng thái tĩnh lặng, chiêm nghiệm.
Tuy vậy, sự tĩnh lặng trong “Thiền” không làm mất đi cá tính riêng của Đinh Công Đạt. Tác phẩm vẫn có tinh thần hiện đại trong cách xử lý bề mặt, màu sắc và hình dáng. Sơn mài trên fiberglass đem lại cho tác phẩm một diện mạo vừa có độ bóng, độ sâu, vừa giữ được sự linh hoạt của chất liệu đương đại.
Thiền I - Tác phẩm điêu khắc cho thấy ảnh hưởng bởi văn hóa Phật giáo đến sáng tác của Đinh Công Đạt
Cách mỗi người nhìn và cảm nhận sẽ biến tác phẩm của Đạt “rồ” có một ý nghĩa mới, vô cùng riêng tư và đậm chất cá nhân. Hãy ghé Green Palm Gallery để cảm nhận rõ hơn sự “rồ” giữa đời thường thông qua các tác phẩm của Đinh Công Đạt bạn nhé!
|
GREEN PALM GALLERY – Phòng tranh Cọ Xanh Phòng tranh tại Hà Nội: 39 Hàng Gai, Hà Nội, Việt Nam
Phòng tranh tại TP Hồ Chí Minh: 49 Mạc Thị Bưởi, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
|