Sự đơn giản đặc sắc của họa sĩ Văn Thơ
Tiểu sử họa sĩ Văn Thơ
Họa sĩ Văn Thơ (1938 -2025) sinh tại Thanh Liêm, Hà Nam. Ông tốt nghiệp Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội, là hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam và Hội Mỹ thuật Hà Nội. Ông được biết đến với các sáng tác sơn dầu, sơn mài, trong đó có nhiều tác phẩm khổ lớn từng được trưng bày tại những không gian trang trọng như hội trường Ủy ban, Văn phòng Quốc hội và Bộ Quốc phòng.
Đặc biệt, Văn Thơ có nhiều sáng tác về Chủ tịch Hồ Chí Minh, tác phẩm đầu tay vẽ Bác Hồ với 24 anh hùng ngành công nghiệp từng gây chú ý tại Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc năm 1962 và trở thành bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp của ông. Sau này, một số tranh ông vẽ về Bác còn được dùng để minh họa tập trường ca Theo chân Bác của nhà thơ Tố Hữu.
Tên gọi “Văn Thơ” vốn đã gợi một sắc thái mềm mại, giàu chất văn chương. Nhưng hội họa của ông lại không đi theo lối trau chuốt cầu kỳ. Tranh của Văn Thơ thường mở ra bằng những hình khối mộc mạc, nét vẽ phóng khoáng, màu sắc đối lập rõ rệt và cảm xúc trực diện. Ông có khả năng biến những chủ thể quen thuộc như gương mặt, con thuyền, phố chợ, bầu trời hay phong cảnh làng quê thành những ấn tượng thị giác giàu sức sống.
Họa sĩ Văn Thơ bên bức họa chân dung của chính mình
Sự giản dị đầy ấn tượng trong tranh của họa sĩ Văn Thơ
Tranh của hoạ sĩ Văn Thơ là những nét riêng trong cách sử dụng bảng màu và cách vẽ tưởng như rất nhanh và thoáng hoạt. Người ta cho rằng ông ảnh hưởng gì đó từ Picasso, nhưng ở thế hệ của ông, Picasso có ảnh hưởng đến nhiều người, hoặc đem cho họ những cái nhìn mạnh dạn thay đổi.
Vẽ nhanh và vẽ nhiều, Văn Thơ có vẻ không muốn đẩy sâu một bức họa mà muốn ghi lại nhưng ấn tượng thoáng qua về con người và cảnh vật, ông có cái riêng trong bút pháp của mình với những bố cục đơn giản, không đi quá hội họa hiện thực.
Tranh Văn Thơ bắt đầu bằng sự đơn giản từ chủ thể quan sát, bố cục, cách tạo dựng các đường nét và hòa sắc. Dường như họa sỹ ưa dùng những quan hệ đối lập của màu sắc: vàng thư, vàng chanh với xanh coban, xanh dương; vàng cam với xanh lục, xanh thẫm…. Những con người, cảnh vật, con thuyền, mảng trời với những dải mây cuồn cuộn, mặt biển dậy sóng, bãi cát miên man… mỗi đối tượng, vì vậy mà nổi bật lên theo nhiều cách riêng, đối chọi mà không tranh chấp. Bảng mầu đa sắc của Văn Thơ gần gũi với nghệ thuật dân gian, tranh Đông Hồ, Hàng Trống và đồ hàng mã, điều mà Nguyễn Tư Nghiêm từng quan tâm.
Chân dung lại là một series đặc biệt của họa sỹ. Một mảng màu lớn là nền, một vài đường khắc họa nhân vật, những điểm xuyết trên gương mặt, bàn tay, phác sơ về áo quần, dáng dấp, ta đã có một Văn Cao từng trải với nét đôn hậu trên nụ cười, một Bùi Xuân Phái đau đáu đường nét phố cổ trầm tư, một Nguyễn Sáng con mắt quắc thước tròng trọc với cuộc đời hay những chân dung thiếu nữ hồn hậu. Mảng màu tưởng như thuần phác, mà lại hàm chứa tính số phận của nhân vật mà họa sỹ nhìn thấy và đọc ra. Sự cô đơn trằn trọc của Văn Cao không chỉ ẩn trên nét chân dung, mà trong cả khung nền vàng ám ảnh như gam màu trong các chân dung tự họa Van Gogh.
Giới thiệu một số tác phẩm tiêu biểu của họa sĩ
Họa sĩ
"Họa sĩ" là tác phẩm sơn dầu có kích thước 135 x 115 cm. Ngay từ tên gọi, tác phẩm đã gợi ra một cuộc đối thoại thú vị: họa sĩ vẽ về chính hình tượng người họa sĩ. Với Văn Thơ, chân dung không chỉ là khuôn mặt hay dáng hình, mà còn là tinh thần của nhân vật. Những mảng màu lớn, nét vẽ cô đọng và cách tạo hình có phần thô mộc giúp nhân vật hiện lên gần gũi, đời thường nhưng vẫn có chiều sâu suy tưởng.
Tác phẩm "Họa sĩ" có thể xem như một lát cắt về người sáng tạo: lặng lẽ, quan sát, suy ngẫm và đối diện với thế giới bằng cảm xúc riêng.
Tác phẩm Họa sĩ - Khi họa sĩ Văn Thơ tự phác họa chính bản thân mình
Chợ đêm
"Chợ đêm" là tranh sơn dầu khổ lớn, kích thước 135 x 135 cm. Tác phẩm thuộc nhóm tranh tiêu biểu của họa sĩ Văn Thơ đang được giới thiệu tại Green Palm Gallery.
"Chợ đêm" vốn là một không gian giàu chuyển động: ánh sáng, tiếng người, nhịp mua bán, bóng dáng qua lại và những mảng tối đan xen. Với cách nhìn của Văn Thơ, khung cảnh ấy không cần được kể lại bằng quá nhiều chi tiết. Ông có thể gợi nhịp sống bằng mảng màu, gợi không khí bằng tương quan sáng tối và gợi cảm xúc bằng bố cục phóng khoáng.
Tác phẩm cho thấy khả năng của Văn Thơ trong việc biến một khung cảnh quen thuộc thành trải nghiệm thị giác giàu chất hội họa. Những gì ông giữ lại không phải là toàn bộ hiện thực của chợ, mà là ấn tượng mạnh nhất về ánh sáng, con người và nhịp sống trong chợ đêm.
Tác phẩm Chợ đêm của họa sĩ Văn Thơ
Sau cơn dông
"Sau cơn dông" là tác phẩm sơn dầu kích thước 80 x 100 cm. So với những tranh khổ lớn khác của Văn Thơ, tác phẩm này có kích thước vừa phải hơn, nhưng vẫn giữ rõ tinh thần phóng khoáng và giàu cảm xúc trong hội họa của ông.
Trong "Sau cơn dông", người xem có thể hình dung một thế giới vừa trải qua biến động, nơi màu sắc và đường nét như còn mang nhịp rung của thiên nhiên. Cảm xúc của tranh không nằm ở sự kịch tính dữ dội, mà ở khoảnh khắc lắng lại sau biến chuyển.
Con thuyền - chủ thể chính trong tác phẩm, hiện lên như điểm tựa nhỏ bé giữa thiên nhiên rộng lớn, gợi cảm giác về sự bền bỉ của con người sau biến động. Những mảng màu xanh, xám, vàng và sắc sáng được đặt cạnh nhau giúp khung cảnh biển không chìm vào u tối, mà mở ra cảm giác trong trẻo, dịu lại sau cơn mưa lớn.
Green Palm giới thiệu tới bạn đọc tác phẩm "Sau cơn dông" nằm trong bộ sưu tập tranh của họa sĩ Văn Thơ của phòng tranh
Với những ai yêu thích mỹ thuật Việt Nam hiện đại và muốn tìm hiểu sâu hơn về tranh Văn Thơ, Green Palm Gallery là địa chỉ đáng tham khảo. Phòng tranh hiện có mặt tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, đồng thời giới thiệu trực tuyến nhiều tác phẩm của các họa sĩ Việt Nam, trong đó có bộ sưu tập tranh của họa sĩ Văn Thơ.
|
GREEN PALM GALLERY – Phòng tranh Cọ Xanh Phòng tranh tại Hà Nội: 39 Hàng Gai, Hà Nội, Việt Nam
Phòng tranh tại TP Hồ Chí Minh: 49 Mạc Thị Bưởi, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
|